Способи приховування шахрайств, що вчиняють учасники організованих злочинних об’єднань в Україні

  • Андрій КРИЖЕВСЬКИЙ

    кандидат юридичних наук, докторант науково-дослідної лабораторії з проблем протидії злочинності навчально-наукового інституту поліцейської діяльності Національної академії внутрішніх справ

    м. Київ, Україна

    https://orcid.org/0009-0001-9646-1359

Анотація

Анотація. Статтю присвячено комплексному аналізу способів приховування шахрайств, що вчиняють учасники організованих злочинних об’єднань в Україні. Актуальність дослідження зумовлена підвищенням складності таких злочинів, високим рівнем їх конспіративності, активним використанням легальних інструментів для маскування незаконного походження майна, а також поширеністю корупційних зв’язків, які унеможливлюють ефективне реагування правоохоронної системи. Метою роботи є комплексне дослідження способів приховування шахрайств, що вчиняють учасники організованих злочинних об’єднань в Україні, з огляду на їх кримінально-правову природу, відмінності від конспіративних дій, а також випадки судової практики, з метою формування ефективних підходів до протидії таким деліктам. Методологічну основу дослідження становить поєднання формально-юридичного, порівняльно-правового, системно-структурного, логіко-правового методів і контент-аналізу судової практики. Увагу зосереджено на вивченні судових рішень щодо легалізації майна, одержаного шахрайським шляхом, використанні підставних осіб, фіктивних документів, оформленні правочинів, а також залученні корумпованих посадових осіб. Виокремлено основні способи приховування шахрайств, учинених у складі організованих груп і злочинних організацій, зокрема шляхом застосування погроз, насильства або вбивства свідків і потерпілих; залучення сторонніх осіб до легалізації шахрайських активів; формування фіктивних правових підстав набуття майна; підроблення офіційних документів для маскування особи або обставин вчинення шахрайства; оформлення прав власності на підставних осіб із подальшим розпорядженням через довіреності; інсценування правочинів між підконтрольними особами з метою легалізації активів; імітація легальної діяльності (часткове її здійснення); залучення корумпованих службових осіб.

 

Ключові слова: шахрайство; приховування злочину; організовані злочинні об’єднання; легалізація майна; підроблення документів; конспірація.

Завантаження

Дані завантаження ще не доступні.

Біографія автора

Андрій КРИЖЕВСЬКИЙ

кандидат юридичних наук, докторант науково-дослідної лабораторії з проблем протидії злочинності навчально-наукового інституту поліцейської діяльності Національної академії внутрішніх справ

м. Київ, Україна

Посилання

Bidniak, H.S. (2019). Theory and practice of using special knowledge in investigating fraud. Dnipro: Dnipropetrovsk State University of Internal Affairs.

Bryskovska, O.M., & Helemei, M.O. (2023). Peculiarities of committing fraud on the Internet under martial law. Kyiv Law Journal, 3, 174-180. DOI: 10.32782/klj/2023.3.25

Burdeina, Ye., & Dranus, V. (2021). The most common schemes of fraud in insurance. Retrieved from http://188.190.43.194:7980/jspui/bitstream/123456789/9287/1/%D0%97%D0%A1%D0%A0%D0%A4%D0%A1-21-85-89.pdf

Danshyn, M.V. (2000). Classification of methods of concealing crimes in forensics. Extended abstract of candidate’s thesis. Kharkiv.

Demеdiuk, S.V., & Korystin, O. (2024). There are trends and characteristic features of online fraud in Ukraine. Science and law enforcement, 3-4, 65-66. DOI: 10.36486/np.2024.3(65)

Duchek, O., Vluiko, O., & Vakarov, V. (2024). Law enforcement activities under the legal regime of martial law in Ukraine: features of implementation. Scientific Bulletin of the Kyiv Institute of the National Guard of Ukraine, 1, 43-51. DOI: 10.59226/2786-6920.1.2024.43-51

Holovkin, S.V. (2008). Forensic characteristics of fraud in relation to the property of a person and its use at the initial stage of the investigation. Extended abstract of candidate’s thesis. Kharkiv.

Koba, V.M. (2024). Theoretical and praxeological principles of the methodology for investigating fraud in the field of e-commerce. Candidate’s thesis. Dnipro.

Kryzhevskyi, A., & Bryskovska, O. (2025). Socio-psychological characteristics of a person who commits fraud as part of an organized group on the Internet. Legal Psychology, 1(36), 80-89 DOI: 10.33270/03253601.9

Kuriata, L.L. (2020). Forensic "portrait" of a criminal who commits fraud under the pretext of preaching beliefs and performing religious rites. Legal Science, 2(104), 378-384. DOI: 10.32844/2222-5374-2020-104-2.42

Kuzmenko, A.S. (2024). Characteristics of persons who commit criminal offenses in the tourism sector. Legal Journal of Donbass, 3(88), 39-44. DOI: 10.32782/2523-4269-2024-88-39-44

Kuzmenko, S.S. (2019). Investigation of fraud related to investing funds in the construction of real estate. Extended abstract of candidate’s thesis. Dnipro.

Kyrylenko, N.Yu. (2013). Methodology for investigating fraud in the field of domestic relations. Extended abstract of candidate’s thesis. Odesa.

Nesterenko, R.O. (2024). Typical methods of fraud with bank cards. Bulletin of the Criminological Association of Ukraine, 1(31), 876-888. DOI: 10.32631/vca.2024.1.81

Ptushkin, D.A. (2018). Investigation of fraud committed against real estate objects. Extended abstract of candidate’s thesis. Dnipro.

Reinhold, A.V. (2023). Fundamentals of fraud investigation methodology in online commerce. Extended abstract of candidate’s thesis. Dnipro. Retrieved from https://www.er.dduvs.edu.ua/ bitstream/123456789/12027/1/%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%84%20%D0%A0%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B4.pdf

Rodchenko, S.S., & Zhyvko, Z.B. (2020). Financial fraud in the banking sector: essence, types and current state. Scientific Bulletin of the Uzhhorod National University, 31, 103-108. DOI: 10.32782/2413-9971/2020-31-16

Shevtsiv, V.M. (2022). Typical methods of illegal use for profit of humanitarian aid, charitable donations or free assistance. Bulletin of the Penitentiary Association of Ukraine, 2(20), 49-58. DOI: 10.34015/2523-4552.2022.2.06

Vozniuk, A.A. (2018). Criminal liability for the creation of criminal associations and participation in them. Kyiv: Maslakov.

Yefimov, M.M., Pavlova, N.V., & Chuchko S.V. (2022). Methodology for investigating fraud related to the purchase and sale of goods via the Internet: theoretical and praxeological principles. Odesa: Gelvetuka. Retrieved from https://er.dduvs.edu.ua/handle/123456789/10224

Zhylin, A.E. (2023). Theoretical and praxeological principles of the methodology for investigating fraud in the field of using bank electronic payments. Extended abstract of candidate’s thesis. Dnipro.


Переглядів анотації: 10
Завантажень PDF: 10
Опубліковано
2026-01-24
Розділ
Статті